Jos Lamé (1948), is bestuurder van de Riagg Rijnmond en programmaleider van de Stolte leergang postdoctoraal management voor leidinggevenden in de zorgsector. Mede onder zijn invloed heeft de Riagg Rijnmond in de afgelopen jaren zo nu en dan een standpunt ingenomen dat afweek van wat gangbaar was. Zo heeft de Riagg bewust geen grote structuurwijzigingen ondergaan, terwijl in andere organisaties de ene herstructurering de andere opvolgde. Kenmerkend is ook dat de Riagg niet is meegegaan in de trend naar steeds grotere verticale fusies.
De Riagg gaat juist het conflict niet uit de weg en botst regelmatig met de lokale en landelijke politiek. Het conflict over het zogenaamde Rifproject haalde lange tijd de landelijke pers. De algemene opvatting is dat nieuwe Nederlanders moeten “vergeten” dat zij banden hebben met een ander land. Geen dubbele pasporten. De Riagg daarentegen wil die banden juist koesteren en gebruiken in de hulpverlening. Daarom biedt zij hulp aan tot in Marokko, waarbij de daar wonende familieleden worden ingeschakeld als de Rotterdamse patiënten daar tijdelijk verblijven. Na een NZA-onderzoek bleken de extra kosten die daarmee gepaard gaan zo gering dat de voordelen voor de kwaliteit voor de zorg overheersten.
Op dit ogenblik botst de Riagg met de lokale politiek die de zorg ondergeschikt wil maken aan het thema veiligheid. Lamé wil de regenteske vorm en de diskwalificerende wijze waarop de meldplicht voor mishandeling wordt opgedrongen aan de orde stellen. Het ondermijnt de zorg in haar essentie. Het vertrouwen tussen patiënt en de dokter.
“Voor mij blijft de Canadese socioloog Ervin Goffman nog steeds een belangrijke inspirator”, zegt Lamé: “Zijn aangrijpende beschrijving van de voormalige gestichten, de 'totale instituten', zou verplichte leesstof voor iedereen in de zorg moeten zijn. Zeker voor iedereen die zo hamert op naadloze samenwerking”.
Goffman toonde in zijn boek Asylums aan dat scheiding van levenssferen, dat discontinuïteit in sociale verbanden essentieel was voor een menswaardig bestaan. Die les wordt volgens Lamé weer heel actueel. Hét thema binnen de Riagg en binnen de Stolte Leergang is dan ook de vraag hoe je op een menselijke manier organiseert. Hoe laat je bij organiseren verschillen van inzicht tot hun recht komen, hoe kom je daarnaast toch regelmatig in wisselende verbanden tot een gezamenlijke aanpak van moeilijke situaties? Bescheidenheid, tijdelijkheid, wisselend leiderschap, beperkte schaal, constante reflectie en vooral meervoudigheid zijn volgens hem daarbij sleutelwoorden.
(foto gemaakt door Tessa Posthuma de Boer)