header2

citaat graham greene


 

Redactie Beroepseer

Redactie Beroepseer

Marijke Nijboer schrijft op de site van de Algemene Onderwijsbond hoe drie onderwijsteams van het Roc Amsterdam alle regels lieten vallen.De docenten gaan veel op excursie en investeren in hun relatie met studenten. De regel die als  eerste sneuvelde was de verplichte 1000 klokuren voor de eerstejaars.

Het laten vallen van regels gebeurde tijdens het proefprogramma (pilot) Onderwijs Ontregeld waarmee regelarme teams bij ROC Amsterdam experimenteerde. Welke regels zouden teams graag negeren als ze er de kans voor krijgen? Welke regels belemmeren de kwalitleit van het onderwijs? Wat zouden teams daarvoor in de plaats stellen?

Drie teams mochten alle regels laten vallen en bij nul beginnen. De enige afspraak was dat ze zich zouden houden aan het kwalificatiedossier, dat vastlegt wat studenten moeten kennen en kunnen aan het eind van hun opleiding.

Thea Zaremba, opleidingsmanager: “Er kwam geen extra financiering en de examinering stond vast. Maar inmiddels praten we binnen de pilot ook over andere manieren van examineren”.

Jos Tuijn, leraar en teammanager: “Het was heel bijzonder om alles aan de kant te vegen en met elkaar als docenten te kijken wat we wilden voor ons onderwijs. We hadden ook ineens meer ruimte om in te spelen op de wensen van bedrijven. Het was wel wennen. Ik vroeg aan mijn directeur: Wanneer moet ik dit of dat inleveren? Kijk maar, zei hij. Ik vond het geweldig”.

Bestuurders meteen enthousiast

De bestuurders van het Roc van Amsterdam waren meteen enthousiast over het voorstel van het eigen personeel om regels te schrappen. “Zij zagen ook dat de werkdruk hoog was en dat de resultaten voor medewerkerstevredenheid wel beter konden”, schat Zaremba in.

Sander Dol, opleidingsmanager: “We kregen al een go voordat de inspectie en het ministerie van Onderwijs akkoord gingen”.

Niet alle belemmerende regels komen van buiten; sommige zitten in het hoofd van mensen. Christa Schrier, docent en opleidingsmanager daarover: “Sommige collega’s denken ten onrechte dat ze vier keer per jaar moeten toetsen. Bij de voortgangsvergadering vinden zij het moeilijk om uitspraken te doen over studenten, omdat ze nog niet hebben getoetst. Maar je kunt, als je een goede relatie met je studenten onderhoudt, ook zonder toetsen goed weten waar zij staan.”

Lees het hele artikel Roc van Amsterdam herontwerpt eigen onderwijs, door Marijke Nijboer, Algemene Onderwijsbond (AOb), 16 janhuari 2018: www.aob.nl

Sinds de privatisering en de bezuiningen is er veel veranderd voor mensen die werkten in sociale werkplaatsen. Op arbeidsgehandicapten is flink bezuinigd. Tijdens Kabinet Rutte II werd 'beschut werk’ in de sociale werkplaats onder druk gezet en afgebroken. Achteraf blijkt dit besluit moreel zeer kwestieus te zijn. De sociale werkplaats bleek een sterfhuis dat steeds verder werd afgeknepen. Eerst kwam er minder geld, daarna afgedwongen krimp, gevolg door een verbod op nieuwe plaatsingen.

Aart G. Broek kan hierover meepraten. Het uitknijpen van de sociale werkplaatsen is geen praktijk van vandaag of gisteren. Hij schrijft dat het vijftien jaar geleden al klip-en-klaar was dat de sociale werkvoorziening werd uitgekleed: “In fraaie bewoording en met externe consultants als rijkelijk betaalde gidsen kwam gemeentelijk bestuur op afstand te staan. De privatiseringspest infecteerde de werkplaatsen. Niet alleen burgemeesters en wethouders, maar ook leden van ondernemingsraden, nieuw aangetrokken commissarissen, directeuren en managers speelden bedrijfje met belastingcenten. Gemotiveerd door landelijk politiek beleid, aangemoedigd door consultants en bezeten van de veronderstelde zegeningen van het echte bedrijfsleven, zogen de direct verantwoordelijken – al dan niet bewust – de sociale werkvoorziening uit”.

Uit eigen ervaring

Broek heeft een persoonlijk relaas geschreven over zijn ervaringen als directeur van twee bedrijven voor sociale werkvoorziening in de Kust-, Duin- en Bollenstreek (KDB) die op het punt stonden te fuseren tot de nieuwe organisatie MareGroep. Deze ervaringen zijn verschenen als hoofdstuk in zijn in 2013 gepubliceerde boek Dwarsliggers. Een passage daaruit:

Zijn we wel de goede weg ingeslagen door niet alleen te fuseren, maar ook nog een arbeidsreïntegratiebedrijf in de hele organisatie te verknopen? Dat laatste leek mij aantoonbaar ten koste te gaan van onze kerntaak, namelijk de sociale werkvoorziening. Bovendien was er geen enkele garantie dat wij mensen ook daadwerkelijk zouden laten re-integreren door hen aan het werk te helpen. Tussen de sociale werkvoorziening en het re-integratiebedrijf kon voorlopig sowieso geen sprake zijn van ‘synergie’ (in die jaren de stereotypische motivatie achter dergelijke nieuwe constructies). Eerder was het tegenovergestelde het geval, omdat de re-integratiepoot zichzelf een hogere status toedichtte dan de oorspronkelijke sociale werkvoorziening (onder meer door zich een Engelse bedrijfsnaam aan te meten). Bij zo een ‘dubbele salto’ ‒ een fusie én fundamenteel nieuwe bedrijfsactiveiten ‒ was de kans op een mislukking beduidend groter dan de kans op succes, zo weten en wisten we uit het vele onderzoek dat ernaar is gedaan. Ook moest onderkend worden dat de privatisering van een gemeentelijke taak bijzonder gekunstelde deelelementen kende. Het betrof feitelijk een schijnprivatisering met enige megalomane trekjes. We speelden bedrijfje met belastingcenten.

Het hoofdstuk is getiteld Onder het Katwijkse blauw - persoonlijke ervaringen ter lering, te downloaden in PDF: https://klasse-oplossingen.nl

Aart G. Broek is organisatie- en bestuurskundig adviseur en gespecialiseerd in communicatie-wetenschappen, opvoeding/onderwijs, sociologie en criminologie. In het boek Dwarsliggers legt hij uit waarom zaken mislopen en ontsporen en geeft hij praktische aanwijzingen om tegenspraak te faciliteren.
Meer info op de site Klasse: https://klasse-oplossingen.nl

Zie ook de video met Aart G. Broek Tegenspraak geven en incasseren: www.beroepseer.nl

Lees ook: Hoe arbeidsgehandicapten het kind van de rekening werden: de oorsprong van de kwestie-Moorlag, De Volkskrant, 15 januari 2018: www.volkskrant.nl

 sw protest den haag 20september 2011

 

 

 

 

 

 

 

Foto: Door dit kabinet wordt de SW buiten spel gezet - Waarom wordt de SW leegegezogen? Wij werken al jaren naar vermogen.
Op 19 September 2011, de dag voor Prinsjesdag, was er in Den Haag een massaprotest tegen de bezuinigingen van Kabinet Rutte I. Het voornaamste thema was de grove ingreep op de gehandicaptenzorg.
Op het Malieveld verzamelden zich circa achtduizend demonstranten. In het Haagse theater Diligentia kwamen 's morgens circa 450 medewerkers van sociale werkplaatsen bijeen. Het protest was georganiseerd door de vakbonden en diverse maatschappelijke organisaties.

 

hackersOp de website Laat je niet hack maken staat een handleiding die op een begrijpelijke manier uitlegt hoe je jezelf beschermt tegen hackers. Aan de handleiding hebben zes professionele hackers meegewerkt.

Laat je niet hack maken garandeert geen honderd procent veiligheid. Dat bestaat niet op het internet. Wel kun je het hackers en hun virussen zo lastig mogelijk maken door deze tips te volgen.

Ga naar Laat je niet hack maken: https://laatjeniethackmaken.nl/

Lees ook: Voor € 40 neust Google niet meer door je data: https://daniel.verlaan.xyz

Illustratie is gemaakt door Laura Kölker

De accountants hebben hun ei van Columbus al lang: hun beroepseer. De kop boven een interview door Jeroen Piersma in het Financieele Dagblad vat kort en bondig het onderwerp samen. Het interview met gesprekspartners Margreeth Kloppenburg en Arnout van Kempen gaat over het nieuw verschenen boek Artikel 5. Kloppenburg is redacteur van het boek, Van Kempen - adviseur voor accountantskantoren - schreef het hoofdstuk De eer van de stand, waarin hij twee historische ontwikkelingen in het accountangsberoep behandelt.

De eerste vraag: Wat is een echt goede accountant?
Arnout van Kempen: “Hij stelt jaarrekeningen op en geeft fiscaal advies. Hij heeft schoffies onder zijn klanten, ondernemers die de neiging hebben grenzen op te zoeken. Maar hij zegt tegen hen: zo gaan we dat niet doen, zo ben jij niet! Op zijn gevoel trekt hij een grens. En die klanten pikken het”.
Ze zijn er dus nog, accountants die precies weten waar de grens van het betamelijke ligt en die het moreel gezag hebben om hun klanten aan die grens te houden. Poortwachters, vertrouwenspersonen van het maatschappelijk verkeer, dienaars van het publieke belang. Maar ze zijn de afgelopen jaren wel een stuk zeldzamer geworden.

Artikel 5: De beroepseer van de accountant is een bundel essays en interviews en analyseert waar het ‘accountantsprobleem‘ vandaan komt en wat eraan te doen is. Het beroep wordt al jaren gekweld door affaires, tanend vertrouwen van de buitenwereld, en gefrustreerde beroepsbeoefenaren. De oplossing zoeken Van Kempen en Kloppenburg niet in meer regels of nog een groot hervormingsplan. De oplossing moet komen uit het binnenste van de accountant zelf. Het boek roept op tot een soort ethisch reveil. De beroepseer, de afgelopen jaren ondergesneeuwd, moet weer centraal komen te staan in het werk van de accountant. Van Kempen: “Verantwoordelijkheidsgevoel, professionalisme en een zeker idealisme, waar het beroep om moet draaien, zijn op de achtergrond geraakt. Het gevolg is dat de accountant een uitvoerder is geworden en zich niet langer eindverantwoordelijk voelt. Herstel van de beroepseer moet hem zijn vroegere positie teruggeven”.

Lees het hele artikel De accountants hebben hun ei van Columbus al lang: hun beroepseer,
door Jeroen Piersma, Het Financieele Dagblad, 14 januari 2018: https://fd.nl
Het interview in het FD zit achter een betaalmuur, maar kan toch gelezen worden na registratie op de website van het FD. Men heeft dan recht op vijf gratis artikelen per maand.

Meer info over boek Artkel 5: De beroepseer van de accountant: www.beroepseer.nl

financieele dagblad interview kloppenburgh van kempen artikel5 beroepseer accountant

 

logo beroepseer klein
Stichting Beroepseer heeft het initiatief genomen voor de oprichting van het Alternatieven-kabinet. De oprichtingsvergadering van het kabinet vond plaats op 10 januari 2018. Het Alternatieven-kabinet, onder leiding van Jos de Blok, bestaat uit professionals uit diverse beroepsgroepen die hun eigen kennis, ethiek en ervaring en die van andere professionals inzetten om tot duurzame alternatieven te komen.

In 2018 treedt de Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) - ook wel Sleepwet, Aftapwet of Hackwet genoemd - in werking. De wet zou per 1 januari 2018 van kracht zijn, maar omdat er nog niet voldoende toezichthouders zijn gevonden, is invoering uitgesteld.
De Artsenfederatie KNMG wil dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) zo snel mogelijk een adequate bescherming van persoonlijke en vertrouwelijke gegevens van patiënten regelt.
Volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD doet het woord ‘sleepnet’ overigens geen recht aan de werkelijkheid, er is geen sprake van ‘bulkinformatie’: “Het verzamelen van data gebeurt juist heel gericht”, aldus een woordvoerder. Hij wijst erop dat 98 procent van de verzamelde data meteen wordt verwijderd.

In het Regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst (10 oktober 2017) staat:

Er is een nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Informatie-uitwisseling beperkt zich tot partnerdiensten, tenzij de minister toestemming geeft voor uitwisseling met niet-partnerdiensten. Van het willekeurig en massaal verzamelen van gegevens van burgers in Nederland of het buitenland (‘sleepnet’) kan, mag en zal geen sprake zijn. Daarom zal het kabinet bij de uitvoering strikt de hand houden aan de extra waarborgen in deze wet. De evaluatie, waarbij aan dit punt bijzonder belang zal worden toegekend, wordt vervroegd uitgevoerd door een onafhankelijke commissie en zal in ieder geval niet later beginnen dan twee jaar na inwerkingtreding. Indien de evaluatie hiertoe aanleiding geeft, zal het kabinet voorstellen additionele waarborgen in de wet op te nemen en het toezicht hierop te versterken.

Groot risico

Bij het verzamelen van informatie is er altijd ‘bijvangst’: persoonlijke gezondheidsgegevens van patiënten in de vorm van bijvoorbeeld spraakopnames, e-mails, faxen van consulten tussen dokters en patiënten en tussen hulpverleners onderling. Hierin schuilt het grote risico: niet alleen kan de AIVD deze gegevens zelf analyseren, ook kan de dienst deze gegevens als bulkinformatie delen met het OM en buitenlandse veiligheidsdiensten. De KNMG wil garanties dat die medische gegevens vertrouwelijk zullen blijven. Voor patiënten en artsen is het beroepsgeheim en de vertrouwelijkheid van de arts-patiëntrelatie van groot belang. Iedereen moet naar een arts kunnen gaan zonder angst dat instanties in het dossier kunnen kijken.

De KNMG voert sinds oktober 2017 gesprekken over knelpunten. Dit heeft nog niet geleid tot reparatie van de risico’s door het ministerie van BZK en met name de AIVD, terwijl de Wiv waarschijnlijk al in mei 2018 van kracht wordt. De KNMG wil dan ook dat de minister zo snel mogelijk een adequate bescherming van persoonlijke en vertrouwelijke gegevens van patiënten regelt.
De KNMG wordt hierbij gesteund door de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en van de Vereniging van Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN).

In maart 2018 komt er een raadgevend referendum over de Wiv.
Op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart mogen we ook voor of tegen de Wiv stemmen. Het is evenwel zo, heeft het Kabinet laten weten, dat wat de bevolking ook stemt, de wet wordt ingevoerd, ongeacht de uitslag.

Urgente zorgen KNMG over bescherming patiëntgegevens in ‘Sleepwet’, 9 januari 2018: www.knmg.nl

Nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), Rijksoverheid: www.rijksoverheid.nl

De nieuwe Wiv - Meer waarborgen, voor een veilig Nederland, AIVD: www.aivd.nl

Regeerakkoord 'Vertrouwen in de toekomst': www.kabinetsformatie2017.nl

gedichtendag

 

 

 

Traditiegetrouw gaat op de laatste donderdag van januari de Poëzieweek van start met de Gedichtendag. Thema van de Poëzieweek is voor 2018: Theater.
Gedichtendag valt dit jaar op 25 januari. Poezieliefhebbers uit heel Nederland en Vlaanderen passen gedichten toe in het leven van alledag. Voor collega's of vrienden, in de sociale media, op internet of daarbuiten.

Poëzie wordt mooier als je haar samen beleeft. De Poëzieweek barst van de initiatieven waar men dichtkunst van heel dichtbij kan beleven. Van prijsuitreikingen tot dichtersoptredens en van poëzie op straat tot activiteiten in de boekwinkel, de bibliotheek bij u in de buurt. Op Gedichtendag is er veel media-aandacht, o.a. op Radio 2. De media doen ook mee en klinken die dag ook een stuk poëtischer.

Een van de activiteiten heet Mag ik u vandaag een gedicht voorlezen? Patiënten van het UMC Utrecht krijgen die vraag gesteld door vrijwilligers en medewerkers. Bij een positieve reactie van de patiënt gaan zij een gedicht aan het bed voorlezen. In Theater Diligentia in Den Haag wordt op Gedichtendag de VSB Poezieprijs 2018 uitgereikt, sinds 1992 de belangrijkste prijs voor Nederlandstalige poëzie.

Poëzieweek op school

Leerlingen en studenten van creatieve opleidingen, academies voor beeldende kunst en conservatoria worden door dichter Peter Verhelst opgeroepen samen te werken en iets speciaals te doen: zijn gedichten omzetten of bewerken om ze ‘tot leven te laten komen’. Deelnemers maken een kans op een bijzondere masterclass van Peter Verhelst op hun eigen school. Een jury bepaalt wie de mooiste of beste bewerking heeft gemaakt. Verhelst is de auteur van het poëziegeschenk 2018. Voor deze gelegenheid schreef hij de bundel Wat ons had kunnen zijn. Zie: http://www.poezieweek.com/school/

Poezieweek op het werk

Instellingen en bedrijven doen ook mee met Gedichtendag. Geïnteresseerden kunnen gebruik maken van de service Kantoorpoëzie. Met handige tips voor op de werkvloer is het niet moeilijk om aan te haken bij de Gedichtendag op een manier die past bij de organisatie: ludiek, sympathiek of vanuit maatschappelijk oogpunt. Zie Poëzie in bedrijf: http://www.poezieweek.com/bedrijf/

Dagdichters

Nederland kent een aantal creatieve dagdichters. Een van hen is Voortrekker van Beroepseer, Guido Rijnja, werkzaam bij de Rijksvoorlichtingsdienst. Hij twittert bijna elke dag een ‘dagdicht’, zo nu en dan vergezeld van een bijpassende illustratie. Een prima manier van communiceren en voor de lezer een inspiratie. Zo kan communiceren ook. Zie: https://twitter.com/GuidoRijnja

Voor wie nog meer dagdichters wil volgen, kijk eens op #dagdicht hashtag on Twitter: https://twitter.com/hashtag/dagdicht?src=hash

Meedoen met Gedichtendag? Ga voor meer info naar: www.poezieweek.com

poezieweek 2018

Donderdag 11 januari 2018 promoveert Femke Stad aan de Universiteit Leiden. Onderwerp: Dynamic testing and cognitive flexibility.
Bij het leervermogen van jonge kinderen speelt zogeheten ‘cognitieve flexibiliteit’ een belangrijke rol. Kinderen hebben al gauw een streepje voor als ze gemakkelijk tussen verschillende activiteiten wisselen en efficiënt omgaan met feedback. Denk daarbij aan het wisselen tussen plus- en minsommen, of aan de omschakeling tussen taal en rekenen.

Leerpotentieel

Kinderen met een wat zwakkere cognitieve flexibiliteit scoren daardoor vaak wat lager op gangbare toetsen zoals CITO-taken of intelligentietaken. Daardoor worden ze soms snel onderschat in wat ze eigenlijk kunnen leren.  Ontwikkelingspsycholoog Stad ontdekte in haar promotieonderzoek echter dat er wel degelijk mogelijkheden zijn om deze groep kinderen te helpen, zodat ook zij hun leerpotentieel ten volle kunnen benutten.

Constante feedback

Stad ontdekte dat tijdens dynamisch testen het verschil tussen meer en minder flexibele kinderen kan worden verminderd of zelfs tenietgedaan. Kinderen worden tijdens de testafname getraind, bijvoorbeeld in het oplossen van series, en vervolgens wordt hun vooruitgang als resultaat van training gemeten. Tijdens deze training wordt er constant feedback gegeven op de handelingen van de leerling. Hierdoor kun je door dynamisch testen een goed beeld krijgen van hun leervermogen.

Stap-voor-stap

Het onderzoek liet inderdaad zien dat er grote verschillen zaten tussen meer en minder flexibele kinderen wanneer kinderen niet getraind werden: de minder flexibele kinderen in de controlegroep deden het minder goed in hun prestaties dan de kinderen die wél wat flexibeler waren. Dit verschil werd echter teniet gedaan bij kinderen die wel training kregen. De laag flexibele kinderen die training kregen bleken de opdracht na training even goed te kunnen doen als kinderen die hoger flexibel waren. Door deze dynamische manier van testen konden dus ook de kinderen die wat minder flexibel zijn meer van hun leerpotentieel laten zien.

Promotie op donderdag 11 januari 2018. Tijd 16.15 - 17.00 uur
Adres: Academiegebouw, Rapenburg 73, Leiden

Meer info: Kinderen helpen om naar vermogen te presteren, Universiteit Leiden, 5 januari 2018: www.universiteitleiden.nl

 

occ den haag spuikwartier
Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van
21 maart 2018 willen de publieke omroepzender NOS en de regionale omroepen graag weten wat de burger belangrijk vindt: welke onderwerpen moeten als eerste worden aangepakt in de gemeente en waarom? Veiligheid op straat, groen in de buurt, ouderenzorg, het inzamelen van afval en parkeerbeleid: het zijn maar enkele van de onderwerpen waar de gemeente over gaat.

Of: wat vindt u bijvoorbeeld van de gemeentelijke herindeling? Heeft u vertrouwen in de politici van uw gemeente? U kunt ook aangeven wat er juist goed is in uw gemeente.

Stemmen is verschil maken. Waar de ene politieke partij meer openbaar vervoer wil, kan een andere willen investeren in meer parkeerplaatsen. Wel of niet meer thuishulp voor chronisch zieken, wel of niet een nieuw gebouw neerzetten? Of juist geld steken in onderwijs? Keuzes te over.

Deel een ervaring, geef voorbeelden. Doe mee aan het publieksonderzoek en vul een korte vragenlijst in: https://nl.surveymonkey.com/r/5XLVFYP

Zie verder: Wat vind jij van de gemeente? Doe mee aan het publieksonderzoek, NOS, 7 januari 2018: https://nos.nl

In 2017 werd er een publieksonderzoek gehouden door de NOS vanwege de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017. Zie voor de resultaten: Publieksonderzoek over politiek: dit vonden jullie, NOS,
24 februari 2017: https://nos.nl/artikel/2159848-publieksonderzoek-over-politiek-dit-vonden-jullie.html

Foto: Naast het stadhuis van Den Haag, gelegen in het Spuikwartier, wordt momenteel gebouwd aan het Onderwijs- en cultuurcentrum (OCC) dat in 2020 klaar moet zijn. Over de bouw is veel te doen geweest in de stad. De bevolking was tegen nieuwbouw, maar de gemeenteraad stemde uiteindelijk voor. De in 1987 geopende Dr. Anton Philipszaal voor concerten en theater en het Lucent Danstheater moesten wijken voor de nieuwe plannen en zijn gesloopt in oktober 2015.

Waar blijft het belastinggeld? Het Rijk houdt dat bij met achterhaalde regels. Dat moet anders, vindt Arno Visser, sinds 2015 president van het College van de Algemene Rekenkamer. In een essay, gepubliceerd in Elsevier Weekblad, legt Visser uit hoe het anders moet. De onafhankelijke, in 1814 opgerichte Algemene Rekenkamer is gevestigd in Den Haag en controleert of de uitgaven van de Rijksoverheid rechtmatig en doelmatig zijn gedaan.

Visser begint zijn essay met een citaat van de oud-president van de Algemene Rekenkamer, Saskia Stuiveling, die had opgemerkt dat het ‘Huis van Thorbecke’ meer was gaan lijken op een huis van de grafisch kunstenaar M.C. Escher. Belastinggeld komt nogal eens terecht in‘niemandsland’, een gebied waar de inzet ervan niet of slecht kan worden gevolgd en beoordeeld.
Stuiveling bedoelde ermee dat wat ooit ordelijk was georganiseerd, langzamerhand een bedrieglijke verschijningsvorm had gekregen.

Visser: “Dan is het van belang om eigentijdse, transparante en begrijpelijke spelregels voor de boekhouding van de Staat op te stellen zodat je als belastingbetaler kunt zien of je ‘waar voor je geld’ krijgt.
Vele Europese landen en de private sector werken aan nieuwe spelregels, maar welke stappen zet de Nederlandse rijksoverheid? Wie denkt met boekhoudregels een saai of democratisch irrelevant terrein te betreden zal zich verbazen. Het is een misvatting te denken dat ze slechts voor een enkeling relevant zijn. Een betere boekhouding is een investering in transparantie en vertrouwen.
Het raakt de kern van de democratie en daarmee iedere burger. In de afgelopen tien jaar konden bijvoorbeeld tot tweemaal toe miljarden euro’s tekorten en vervolgens onderhoudsachterstanden ontstaan bij Rijkswaterstaat, zonder dat dit goed zichtbaar werd in de officiële cijfers. Intussen zorgde achterstallig onderhoud voor verergering van schade en voor verkeersmaatregelen met negatieve maatschappelijke effecten. Het gebrekkig boekhoudsysteem was hier mede debet aan”.

Burgers eisten inzicht in de manier waarop het geld was besteed

Visser schetst in zijn essay in het kort de geschiedenis van het boekhouden en de rol van Nederland vanaf de Gouden Eeuw. Nederland stond aan de basis van de ontwikkeling van het moderne boekhouden en het afleggen van financiële verantwoording. In de Republiek werd destijds niet alleen innovatie gestimuleerd, maar ook een directe relatie gelegd tussen de onderneming en investerende burgers. Dat leidde vanaf 1622 tot discussie over de aanwending van het geld. Een groep ontevreden deelnemers aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) - wereldwijd de eerste vennootschap met vrij verhandelbare aandelen - publiceerde het Nootwendich discours, waarin zij de Bewindhebbers opriepen om verantwoording af te leggen over de bedrijfsvoering van de 21 jaar daarvoor. Deze burgers eisten inzicht in de manier waarop het geld was besteed en de VOC was geleid.
Enkele Bewindhebbers vulden in die tijd eerst hun eigen zakken en keerden pas daarna geld uit aan de deelnemers. Het gebrek aan transparantie, in combinatie met aanwijzingen voor wanbestuur, leidde tot wantrouwen en burgerlijk verzet. Omstreeks diezelfde tijd werd het moderne boekhouden in Nederland geïntroduceerd.

Een andere boekhoudkundige innovatie - het systeem van de admiraliteiten - is volgens sommige historici een verklaring voor de prestaties van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Het maakte de republiek slagvaardiger dan grote landen als Engeland, Frankrijk en Spanje.

Een goede boekhouding versterkt zowel de besluitvorming als de verantwoording. De informatie die we uit een goed opgezette boekhouding halen helpt een organisatie te besturen. De keuze voor een betere boekhouding, aldus Visser, is dus geen technische keuze, maar een principiële keuze. Het gaat om transparantie en het leggen van de basis voor het optimaliseren van effectiviteit en efficiency in het openbaar bestuur. Het raakt de publieke sector in de kern van het bestaan.

De Nederlandse rijksboekhouding is ouderwets

Met de innovatie is het nu anders gesteld. Nederland blijkt achter te lopen en is afwezig in de internationale discussie. Volgens deskundigen is de Nederlandse rijksboekhouding, anders dan in de Gouden Eeuw, ouderwets. Ze maakt namelijk niet alle relevante financiële informatie zichtbaar voor het parlement.
Visser gaat in op de oorzaak van de huidige, beperkte manier van boekhouden in Nederland die geen volledig zicht geeft op de werkelijke kosten, noch op de financiële positie van de ministeries. Er is daardoor in de boekhouding geen compleet beeld van een besluit en de daaruit voortkomende financiële gevolgen – naast de ontvangsten en uitgaven ook de baten en lasten. De boekhouding maakt ook niet zichtbaar wat de waarde van het bezit van de ministeries en van de Staat als geheel is.

Baten-lastenboekhouding

Visser maakt zich sterk voor de invoering van een baten-lastenboekhouding, volgens hem de basis voor een hernieuwd vertrouwen van burgers in de democratie: “Zo’n eigentijdse boekhouding brengt meer relevante informatie bijeen, maakt het mogelijk geld inzichtelijk te koppelen aan prestaties en maakt burgers en volksvertegenwoordigers beter wegwijs in de staatsuitgaven – vooraf bij de parlementaire besluitvorming en achteraf bij de verantwoording. Wanneer die stap wordt genomen, heeft dat nog een bijkomend voordeel: minder niemandsland, want de belastingeuro is beter te volgen. Naar scholen, en naar zorgaanbieders. Naar gemeenten, provincies en waterschappen”.

Als de baten-lastenboekhouding er komt, wordt de relatie tussen de overheden, hun financiële en bestuurlijke verhoudingen overzichtelijk en krijgen we inzicht in de werkelijke staat.

Voor downloaden van Betere boekhouding, betere democratie, door Arno Visser, 3 januari 2018, ga naar Algemene Rekenkamer: www.rekenkamer.nl

Klik hier voor de Atriumlezing VNG, door Arno Visser, gehouden op 5 oktober 2017, waarin Visser uitlegt hoe de wereld achter de rijksrekening een doolhof is geworden waarin kiezer, volksvertegenwoordiger en bestuurder verdwalen:www.rekenkamer.nl/publicaties/toespraken

Pagina 1 van 122
Joomla webdesign: Zoccolo Concepting & Design